Gate Valve สำหรับงานน้ำประปาและน้ำดื่ม ข้อกำหนดและมาตรฐาน มอก.

ประเภทของ Gate Valve ที่ใช้ในงานประปา

เกทวาล์วสำหรับงานประปามีหลายแบบ โดยแต่ละชนิดถูกออกแบบให้เหมาะสมกับลักษณะการติดตั้งและสภาพแวดล้อมการใช้งานที่ต่างกัน

1. Rising Stem Gate Valve

Gate Valve ที่มีแกนวาล์วสำหรับยกขึ้นหรือลงตามการเปิดปิด สามารถดูสถานะการทำงานได้จากความสูงของแกน เหมาะกับการติดตั้งในพื้นที่โล่งหรือที่สามารถมองเห็นได้ง่าย

2. Non-Rising Stem Gate Valve

เกทวาล์วที่แกนวาล์วไม่ยกขึ้นเมื่อเปิดหรือปิด เหมาะกับพื้นที่จำกัด เช่น พื้นที่ใต้ดิน หรือบ่อวาล์วในระบบประปา ใช้งานสะดวกและได้รับความนิยมในงานประปาหรือระบบที่เกี่ยวกับน้ำดื่ม

3. Resilient Seated Gate Valve

Gate Valve ที่มีการส่วนหุ้มยาง EPDM หรือ NBR เพื่อช่วยให้ปิดสนิทไม่รั่วซึม เหมาะกับงานน้ำดื่มที่ต้องการความสะอาด ปลอดภัย และป้องกันการกัดกร่อนภายในตัววาล์ว

อ่านบทความที่น่าสนใจ : แนะนำเทคนิคการเลือก Check Valve ที่เหมาะสมต่อการใช้งาน

มาตรฐาน มอก. สำหรับ Gate Valve งานประปาและน้ำดื่ม

การเลือกใช้เกทวาล์วในงานประปาต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าผ่านมาตรฐานอุตสาหกรรมของไทย (มอก.) ซึ่งกำหนดคุณสมบัติด้านความปลอดภัยและคุณภาพไว้ชัดเจน

มาตรฐาน มอก. 256-2540

สำหรับมาตรฐาน มอก. 256 -2540 เป็นมาตรฐานสำหรับวาล์วเหล็กหล่อที่ใช้กับงานประปา โดยมีข้อกำหนดหลักดังนี้

• ความสามารถในการรับแรงดันและทนแรงกระแทกของน้ำ
• ความต้านทานการกัดกร่อนและสนิม
• ความปลอดภัยของวัสดุสัมผัสน้ำ
• การทดสอบการรั่วซึมและความแน่นของโครงสร้าง

นอกจากมาตรฐาน มอก. แล้ว วาล์วที่ใช้ในระบบประปายังมักอ้างอิงมาตรฐานสากลอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น

• AWWA C509 / C515 จากสมาคมประปาอเมริกา
• ISO 7259 สำหรับวาล์วเหล็กหล่อในงานน้ำ
• EN 1074-1 และ EN 1074-2 สำหรับมาตรฐานยุโรปด้านระบบจ่ายน้ำ

คุณสมบัติของ Gate Valve สำหรับน้ำดื่ม

วาล์วที่ใช้ในระบบน้ำดื่มต้องมีคุณสมบัติพิเศษเพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภคโดยเฉพาะ โดยคุณสมบัติของเกทวาล์วที่จำเป็นต้องมีสำหรับงานติดตั้งเพื่อน้ำดื่ม ได้แก่

• ใช้วัสดุภายในที่เป็น Food Grade ไม่มีโลหะหนักปนเปื้อน
• เคลือบภายในด้วย Epoxy Coating เพื่อป้องกันการกัดกร่อน
• ผ่านการทดสอบการรั่วซึมตามมาตรฐาน มอก.
• สามารถใช้งานได้ทั้งแนวตั้งและแนวนอน
• ปิดสนิทแม้ในสภาวะแรงดันสูง

ข้อควรพิจารณาในการเลือก Gate Valve สำหรับงานประปา

นอกจากเรื่องของมาตรฐาน และคุณสมบัติที่สำคัญแล้ว ก่อนติดตั้งเกทวาล์วในระบบน้ำ ควรพิจารณาเพิ่มเติมจากองค์ประกอบ ดังต่อไปนี้

• แรงดันใช้งานและขนาดของท่อ
• วัสดุของตัววาล์วและการเคลือบภายใน
• รูปแบบการเชื่อมต่อ เช่น หน้าแปลนหรือเกลียว
• ทิศทางการติดตั้งและพื้นที่ใช้งาน
• ความสะดวกในการซ่อมบำรุงและการหาอะไหล่ในอนาคต

สำหรับระบบน้ำดื่มโดยเฉพาะ ควรเลือกวาล์วที่มีเครื่องหมาย มอก. และผ่านการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น การประปานครหลวง หรือการประปาส่วนภูมิภาค ควบคู่ไปกับข้อควรพิจารณาเหล่านี้เพื่อให้มั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัยมากที่สุด

ประโยชน์ของการใช้ Gate Valve ที่ได้มาตรฐาน

การเลือกใช้เกทวาล์วที่ผ่านการรับรองตามมาตรฐาน มอก. ช่วยให้ระบบน้ำมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งในแง่ของความทนทาน การรั่วซึมที่ลดลง และอายุการใช้งานที่ยาวนาน อีกทั้งยังช่วยลดต้นทุนการซ่อมบำรุงในระยะยาว

การบำรุงรักษา Gate Valve ให้ใช้งานได้อย่างยาวนาน

• เปิดปิดวาล์วเป็นระยะเพื่อป้องกันการติดขัดของแผ่นประตู
• ตรวจสอบสภาพซีลและชั้นเคลือบภายในทุก 6-12 เดือน
• หลีกเลี่ยงการเปิดปิดอย่างรวดเร็วเพื่อลดแรงกระแทกของน้ำ
• หากติดตั้งใต้ดินควรมีฝาปิดบ่อวาล์วเพื่อป้องกันน้ำขังและสิ่งสกปรก

สรุป การเลือก Gate Valve สำหรับผู้ใช้งานระบบประปา