วิธีเลือก Gate Valve ให้เหมาะสมกับระบบท่อ

Gate Valve หรือ วาล์วประตูน้ำ เป็นวาล์วหลักที่ใช้ในระบบจ่ายน้ำ ระบบอุตสาหกรรม หรือในงานระบบก๊าซ การเลือกให้เหมาะสมกับระบบจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะหากเลือกไม่ถูกต้องอาจทำให้เกิดปัญหาการรั่วซึม การกัดกร่อน หรือแรงดันตกในระบบ ส่งผลให้อายุการใช้งานสั้นลง และลดประสิทธิภาพในการใช้งานได้

ประเภทของ Gate Valve ที่นิยมใช้

สำหรับวิธีเลือกซื้อวาล์วประตูน้ำให้เหมาะสมกับการใช้งานนั้น ผู้ซื้อควรทำความเข้าใจและรู้จักประเภทของวาล์วประตูน้ำแต่ละแบบก่อน เพื่อให้สามารถพิจารณาเลือกได้ตรงตามการใช้งานมากที่สุด

1. Rising Stem Gate Valve

ลักษณะเด่นคือแกนหมุนจะยกขึ้นเมื่อเปิดวาล์ว ทำให้สามารถสังเกตสถานะเปิด–ปิดได้ง่าย เหมาะกับการติดตั้งในพื้นที่โล่ง เช่น โรงงานหรือสถานีสูบน้ำ แต่ก็เป็นวาล์วประตูน้ำที่ต้องใช้พื้นที่ติดตั้งมากกว่าแบบทั่วไป

อ่านบทความที่น่าสนใจ : ขาบอลวาล์วหัก ทำอย่างไรดี ? ซ่อม หรือ เปลี่ยนใหม่ แบบไหนดีกว่ากัน

2. Non-Rising Stem Gate Valve

Gate Valve ที่แกนหมุนไม่ยกขึ้นเมื่อเปิด เหมาะกับพื้นที่จำกัด เช่น ระบบใต้ดินหรือบ่อพักน้ำ จึงเป็นชนิดที่นิยมใช้มากในระบบประปา

3. Resilient Seated Gate Valve

วาล์วประตูน้ำที่มีลักษณะพิเศษคือใช้วัสดุยางหุ้มแผ่นปิด เช่น EPDM หรือ NBR เพื่อให้ปิดสนิท ลดการรั่วซึม เหมาะกับระบบน้ำดื่มและน้ำสะอาด เพราะวัสดุมีความปลอดภัยตามมาตรฐานสุขาภิบาล

4. Metal Seated Gate Valve

สำวาล์วชนิดนี้ เป็นวาล์วที่ใช้โลหะปิดผนึก เหมาะกับระบบที่มีอุณหภูมิสูงหรือของเหลวที่มีสารเคมี แต่ไม่แนะนำให้ใช้กับน้ำดื่ม เพราะอาจเกิดการกัดกร่อนหรือปนเปื้อน

ปัจจัยสำคัญในการเลือก Gate Valve ให้เหมาะกับระบบท่อ

เพื่อลดการสึกหรอ และรองรับกับการใช้งานได้ในระยะยาว พร้อมกับเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานในระบบการไหลของของเหลว สิ่งสำคัญคือการเลือก Gate Valve ให้เหมาะสมกับระบบท่อมากที่สุด โดยใช้หลักการต่อไปนี้ในการพิจารณา

1. วัตถุประสงค์การใช้งาน

การพิจารณาตามวัตถุประสงค์การใช้งาน เช่น ระบบน้ำประปา ควรเลือกวาล์วที่ผ่านมาตรฐาน มอก. และใช้วัสดุที่ปลอดภัยต่อการสัมผัสน้ำดื่ม สำหรับระบบน้ำเสียหรืออุตสาหกรรม เลือกแบบ Metal Seated Gate Valve ที่ทนสารเคมีและอุณหภูมิสูง และระบบดับเพลิง ควรเลือกวาล์วที่สามารถรับแรงดันได้ในระดับสูง

2. ขนาดของท่อและแรงดันใช้งาน

ขนาดของ Gate Valve ควรเท่ากับขนาดของท่อ เพื่อให้การไหลของน้ำเป็นไปอย่างราบรื่น หากเลือกขนาดเล็กเกินไปจะทำให้แรงดันตก ส่วนแรงดันใช้งานควรเลือกให้ตรงตามระดับ PN (Pressure Nominal) ของระบบ เช่น PN10, PN16 หรือ PN25

3. วัสดุของตัววาล์ว

วัสดุของ Gate Valve ส่งผลโดยตรงต่ออายุการใช้งานและความปลอดภัยของระบบน้ำ อาจพิจารณาตามวัสดุ ดังนี้

• เหล็กหล่อเหนียว : แข็งแรง ทนแรงดัน เหมาะกับงานประปา
• ทองเหลือง : ใช้ในระบบน้ำทั่วไป เช่น อาคารหรือบ้านพักอาศัย
• สแตนเลส : ทนการกัดกร่อน เหมาะกับของเหลวที่มีสารเคมีหรือในโรงงานอาหาร
• PVC หรือ UPVC : ใช้ในระบบท่อขนาดเล็กหรือแรงดันต่ำ เช่น งานสวนหรือระบบน้ำตก

4. Metal Seated Gate Valve

Gate Valve มีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับการเชื่อมต่อกับท่อ ซึ่งแต่ละรูปแบบก็จะมีคุณสมบัติที่ช่วยให้การทำงานมีประสิทธิภาพด้วย ดังนี้

• แบบเกลียว : เหมาะกับท่อขนาดเล็ก ติดตั้งง่าย
• แบบหน้าแปลน : เหมาะกับท่อขนาดกลางถึงใหญ่ ต้องการความแข็งแรงสูง
• แบบเชื่อมต่อด้วยกาวหรือเชื่อมร้อน : ใช้กับวาล์ว PVC

5.มาตรฐานการผลิต

วาล์วประตูน้ำควรผ่านมาตรฐานอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นส่วนที่บ่งบอกได้ว่ามีความปลอดภัยในการใช้งาน และมีคุณภาพสูง รองรับกับการใช้งานระยะยาว ซึ่งมาตรฐานรับรองสำหรับ Gate Valve เช่น

• มอก. สำหรับวาล์วประปา
• AWWA C509 / C515 สำหรับวาล์วยางหุ้มในระบบจ่ายน้ำ
• ISO 7259 / EN 1074 สำหรับมาตรฐานสากลในยุโรป

การเลือกวาล์วที่ผ่านมาตรฐานเหล่านี้จะช่วยให้มั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัยของระบบโดยรวม

ข้อควรระวังในการติดตั้ง Gate Valve

• ติดตั้งให้แนวท่อตรงกับแนวแกนของวาล์ว เพื่อป้องกันแรงดันกระแทก
• อย่าขันแน่นเกินไป เพราะอาจทำให้ตัวเรือนแตก
• หากติดตั้งในที่เปียกชื้น ควรใช้วาล์วที่เคลือบอีพ็อกซีทั้งภายในและภายนอก
• ตรวจสอบการรั่วซึมหลังติดตั้งทุกครั้ง โดยเปิด–ปิดเพื่อทดสอบแรงดัน

วิธีบำรุงรักษา Gate Valve ให้ใช้งานได้นาน

• เปิด–ปิดวาล์วอย่างน้อยทุก 1-2 เดือน เพื่อป้องกันการติดของ Gate Valve
• ตรวจสอบสภาพซีลและยางหุ้ม หากแข็งหรือแตกร้าวควรเปลี่ยนทันที
• หมั่นทำความสะอาดรอบตัววาล์ว ไม่ให้มีตะกอนหรือสิ่งสกปรกเกาะ
• ใช้น้ำยาหล่อลื่นแกนหมุนเพื่อลดแรงเสียดทาน

สรุป เลือก Gate Valve ที่เหมาะสม ช่วยยืดอายุระบบท่อได้ยาวนาน

วิธีเลือกวาล์วประตูน้ำ เป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจตั้งแต่การพิจารณาจาก วัสดุ มาตรฐาน และประเภทของระบบน้ำ หากเลือกได้เหมาะสม จะช่วยลดปัญหาการรั่วซึม การหมุนติดขัด และลดค่าใช้จ่ายด้านซ่อมบำรุงในระยะยาว

สำหรับท่านที่กำลังมองหา Gate Valve คุณภาพสูง ที่รองรับกับการใช้งานรูปแบบต่าง ๆ สามารถรับคำแนะนำในการเลือกซื้อจากผู้เชี่ยวชาญที่ Udy Supply ได้ ผ่านช่องทาง โทร. 098-905-9805 หรือแอดไลน์ @UdySupply